خلاصه
جهان بيني، نگرش کلي و تفسيري نسبت به جهان، هستي و مسائل آن مي باشد. حس جهان هستي از طريق حواس پنجگانه، جهان احساسي نام دارد. تفاوت عمده جهان بيني و جهان احساسي در چند جنبه است: 1- جهان احساسي بين انسان و حيوانات مشترک است. 2- ولي شناخت حيوانات منحصر به شناخت حسي و غريزي است در حالي که شناخت انسان از ادراکات حسي شروع شده و به کمک عقل به تفسير و تحليل مي رسد. نحوه نگرش و تفسير هر فرد از جهان نسبت به ديگري متفاوت است؛ با اينکه جهان را يکسان احساس مي کنند اما هر يک جهان بيني خاصي دارند.
سئوالات اساسي که در جهان بيني مطرح مي شوند عبارتند از :
1- از کجا آمده ايم ( مبدأ . آغاز هستي). 2- هدف از آفرينش، 3-سرنوشت انسان چگونه تنظيم مي شود . 4- مرگ چيست و حقيقت زندگي پس از مرگ چيست؟ 5- خصوصيات جهان پس از مرگ چيست؟ 6- آيا رفتار انسان تابع جبر است يا اختيار؟ پاسخ روشن به اين سئوالات روح تشنه و کنجکاو انسان را سيراب کرده و به زندگي او معني مي دهد.
خود آزمايي
1- کدام گزينه نشان دهنده اشتراک دو موجود در احساس جهان مي باشد؟
الف) سنگ و گياه ب) نباتات و جمادات
ج) ملائک و اجنٌه د) انسان و حيوان
2- تفسير و تحليل جهان، مخصوص کدام يک از موجودات است؟
الف) همه حيوانات ب) انسان
ج) حيوانات پيشرفته د) فقط فرشتگان
3-کدام خصوصيت ذاتي، انسان را به کنکاش در مسائل وا مي دارد؟
الف)ماجراجويي ب) نياز اقتصادي
ج) فطرت دانش جويي د) رقابت با ديگران
4- کداميک از موجودات زير از شناخت حسي بالاتري نسبت به بشر برخوردار است؟
الف) برخي از حيوانات ب) همه حيوانات
ج) گياهان ماوراء زمين د) رباتهاي الکتريکي
5- اهداف، ارزشها و بايدها و نبايدهايي که يک مکتب عرضه مي کند به چه چيزي وابسته است؟
الف)ايدئولوژي ب) شناخت
ج) جهان بيني د) هستي شناسي
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
|
|
ü |
| 2 |
|
ü |
|
|
| 3 |
|
|
ü |
|
| 4 |
ü |
|
|
|
| 5 |
|
|
ü |
|
خلاصه
انسان براي برقراري ارتباط با جهان از چهار راه بهره مند مي شود: شناخت علمي و تجربي، شناخت عقلاني و فلسفي، شناخت عرفاني و شهودي، شناخت ديني يا مذهبي. هر کدام از اين راههاي شناخت داراي مزايا و محدوديتهايي مي باشد. بر اساس راههاي شناخت، اقسام جهان بيني عبارتند از: علمي، فلسفي، عرفاني و مذهبي. هر يک از انواع جهان بيني به نکات خاصي اشاره دارد و داراي خصوصياتي مي باشد. جهان بيني مذهبي به دليل اتکاء به وحي و علم بي پايان الهي و ارائه شناخت کلي و هدف دادن به زندگي بهترين نوع جهان بيني است.
ويژگيهاي جهان بيني ايده آل عبارتند از: 1- ارائه شناخت کامل از ابعاد هستي( مادي و غير مادي). 2- ارائه معرفتي ثابت و پايدار 3- ارائه شناخت کلي درباره عالم (کلي نگري جهان بيني) 4- پاسخ به سئوالات اساسي بشري. 5- قابل دفاع بودن از نظر عقلي و منطقي 6- هدف بخشيدن به زندگي و جلوگيري از پوچي 7- بيداري حس مسئوليت نسبت به سرنوشت 9- برخورداري از قداست.
خود آزمايي
1- کدام گزينه از ويژگيهاي جهان بيني ايده آل نمي باشد؟
الف) ارائه معرفتي ثابت و پايدار ب) محدوديت به شناخت جزئي
ج) برخورداري از قداست و معنويت د) شوق انگيزي و نشاط آفريني
2- از کدام جهت، جهان بيني علمي قادر است انسان را بر طبيعت مسلط کند؟
الف) کشف قانونمنديهاي جهان مادي ب) محدوديت به امور مادي
ج) محدوديت به آزمايش و تجربه د) ارائه اطلاعات بسيار دقيق و جزئي
3- جهان بيني ايده آل و کامل، کدام نوع جهان بيني است؟
الف) فلسفي ب) علمي
ج) عرفاني د) مذهبي
4- جهان بيني هر انسان، نحوه نگرش او نسبت به..... و ..... است؟
الف) جهان هستي _ يکسان ب) جهان هستي _ متفاوت
ج) مکتب _يکسان د) مکتب _ متفاوت
5- اختلاف نظر بين فلاسفه نشانگر چه مسئله اي مي باشد؟
الف) بي ثباتي ب) کلي بودن فلسفه
ج) نسبي بودن فلسف د) جزئي بودن فلسفه
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
ü |
|
|
| 2 |
ü |
|
|
|
| 3 |
|
|
|
ü |
| 4 |
|
ü |
|
|
| 5 |
|
|
ü |
|
خلاصه
انواع جهان بيني از نظر نحوه قضاوت درباره موجود غير مادي، خدا، عبارتست از:
1- جهان بيني الهي (نگرش مذهبي): اصالت را به خدا مي دهد.
2- جهان بيني مادي ( ماترياليسم) : اصالت را به ماده مي دهد.
3- جهان بيني شکاکيت (لاادريگري ) : از اظهار نظر درباره خداوند خودداري مي کنند.
پايه هاي مکتب ماترياليسم عبارتند از:
اصالت ماده و اصالت حس و تجربه. بطور کلي انگيزه هاي انکار خدا عبارتند از :
1- ماترياليسم اخلاقي و فلسفي :
الف) گريز از خدا مجوزي براي بي بند و باري اخلاقي است.
ب) تأثير حاکميت نفس در تضعيف عقل و منطق و از بين بردن قدرت شناخت.
ج) گريز از نداي وجدان
2- معرفي نادرست عقايد مذهبي (کليساي قرون وسطي)
3- رفتار نادرست مذهبيون ( تشکيل دادگاه تفتيش عقايد در قرون وسطي در اروپا)
4- شبهه تضاد ميان علم و دين. انسان براي زندگي موفق نياز به نگرش مذهبي و فناوري نوين دارد.
خود آزمايي
1- وجه مشترک کليه مذاهب الهي چيست؟
الف) اعتقاد به اصالت انسان ب) توحيدي بودن
ج) اعتقاد به برتري انسان د) حاکميت فرشتگان
2- کدام يک از عوامل زير انسان را از پوچي مي رهاند؟
الف) رفاه مادي ب) مديريت صحيح
ج) پيشرفت علمي د) عقيده به خداي يکتا
3-کدام يک از موارد زير، زندگي انسان را ميان دو عدم فرض کرده است؟
الف) ماترياليسم فلسفي ب) ماترياليسم اخلاقي
ج) جهان بيني شکاکيت د)جهان بيني لاادريگري
4-مسئله انگيزاسيون در قرون وسطي توسط کليسا، کدام عامل از عوامل گرايش به ماترياليسم است؟
الف) ماترياليسم ب) رفتارهاي نادرست مذهبيون
ج)عرفي نادرست د) شبهه تضاد ميان علم و دين
5- لاادريگري يعني چه؟
الف) شکاکيت ب) کفر
ج) الحاد د) نفاق
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
ü |
|
|
| 2 |
|
|
|
ü |
| 3 |
ü |
|
|
|
| 4 |
|
ü |
|
|
| 5 |
ü |
|
|
|
خلاصه
ريشه شبه تضاد ميان علم و دين به قرن نوزدهم و نظريه تکامل انواع برمي گردد. بر اساس اين نظريه، ريشه انسان از ميمون است و از انواع پست موجودات، انواع بسيار کامل و پيچيده بوجود آمده است. البته بايد دانست که نظريه داروين، نفي خدا نيست بلکه اثبات خداست، زيرا خداوند توانسته موجودات مختلفي را بيافريند و به آنها اين ظرفيت را بدهد که تبديل به موجودات ديگري گردند؛ مثلا انسان از ميمون است و علاوه بر اين از عقل و اختيار نيز برخوردار است.
در نظريه ماترياليسم که معتقد است انسان از ماده نخستين بوجود آمده، برهان دقيق عقلاني وجود ندارد و اين دور از منطق است که بگوئيم چون خدا را نمي بينيم پس وجود ندارد. در اين نظريه انسان بين دو عدم فرض مي شود و آنچه باقي مي ماند حيات مادي است.
|
سرآغاز |
زندگي |
پايان هستي |
|
نامعلوم |
معلوم |
نامعلوم |
دلايل اثبات خدا عبارتند از :
1- برهان امکان و وجود ، 2- برهان حرکت ( که اين دو دليل عقلي محض هستند)
3- برهان نظم (مقدمات تجربي) 4- برهان فطرت(نه از طريق استدلال و نه شواهد تجربي)
خود آزمايي
1- اگر کسي فقط به ارضاي تمايلات جسماني بينديشد، گرفتار چه چيزي مي شود؟
الف) ماترياليسم مذهبي ب) ماترياليسم فلسفي
ج) ماترياليسم اخلاقي د) ماترياليسم پيشرفته
2- نظريه ترانسفورميسم توسط چه کساني ارائه شد؟
الف) جان لاک_ هيوم ب) لامارک _ داروين
ج) داروين_ برتراند راسل د) داروين _ هيوم
3- داروين يکي از دلايل اثبات خالق را چه مي داند؟
الف) تکامل انواع ب) علت و معلول
ج) فطرت د) نظام شگفت آور موجودات
5- اگر کسي براي هيچ چيزي غير از منابع مادي ارزشي قائل نباشد گرفتار چه نوع ماترياليسمي مي باشد؟
الف) علمي ب) تاريخي
ج) فلسفي د) اخلاقي
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
|
ü |
|
| 2 |
|
ü |
|
|
| 3 |
|
|
|
ü |
| 4 |
|
|
ü |
|
| 5 |
|
|
|
ü |
خلاصه
اقسام علت در نظام هستي عبارتند از :
الف)علت غايي:خود خداست که هدف را تعيين کرده و همه موجودات به سوي او مي روند
ب) علت فاعلي: خود خداست که نظام هستي را بوجود آورده و بخشي از قدرت خلاقيت را به انسان تفويض کرده است.
ج) علت مادي: همه چيزهايي که در طبيعت است .
د) علت صوري : شکل خاص آفرينش جهان و نظم جهان.
مهمترين علت پديد آورنده شيء، علت غايي است که نشانه هدف خاص از بوجود آوردن است. هر چيزي که بوجود آمده نياز به علتي دارد و در پيگيري سلسله علتها بايد به جايي برسيم که علت العلل است. اگر در جريان سيستم علٌي نتوانيم به مبدأ مشخصي برسيم دچار دور و تسلسل خواهيم شد که دور و تسلسل باطل است.
منظور از حرکت جوهري، حرکتي است که در ذات اشياء روي مي دهد و از درون، شکل مي گيرد. به عقيده ملاصدرا در نظام عالم، خدا فيض وجود را ناشي مي کند و جهان هر لحظه، در حال آفرينش است.
خودآزمايي
1- کدام دسته از براهين زير کاملاً عقلي مي باشد؟
الف) امکان و وجوب _ حرکت ب) نظم _ حرکت
ج) امکان و وجوب _ فطرت د) حرکت _ فطرت
2- به اعتقاد ماترياليستها، واجب الوجود کيست؟
الف) خداوند ب) وجود ندارد
ج) ماده نخستين د) ماده تکامل يافته
3-لسل يعني چه؟
الف) ارتباط سلسله وار علتها ب) تا بي نهايت پيش رفتن جريان علتها
ج) ارتباط زنجيري علٌي د) پيوستگي عدلٌه
4- هر گونه نياز و تعلق به غير، نشانه چيست؟
الف) ممکن الوجود ب) واجب الوجود
ج) دور و تسلسل د) امکان و وجوب
5- برهان فارابي در اثبات و ابطال چه امري مي باشد؟
الف) دور و تسلسل ب) واجب اوجود_دور
ج) واجب الوجود_ ممتنع الوجود د) علت العلل _ تسلسل
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
ü |
|
|
|
| 2 |
|
|
ü |
|
| 3 |
|
ü |
|
|
| 4 |
ü |
|
|
|
| 5 |
|
|
|
ü |
خلاصه
خداوند هم خالق هستي و هم استمرار بخش به وجود هستي است که اين امر از طريق آفرينش مستمر بوجود مي آيد. ما براي آفرينش و بقاء نياز به خدا داريم ( مباحث اثباتي در برهان حرکت جوهري) برهان حرکت جوهري با دو مقدمه ما را به وجود خداوند رهنمون مي نمايد. بر اساس اين برهانها تغيير عمومي جهان اثبات مي شود. هر چه حرکت کند حادث است، جهان حادث است، يعني جهان سابقه عدم دارد و نيازمند علت است.
نيازمندي جهان به علت ، در ماترياليسم انکار مي شود و نظم جهان، خاصيت ماده تلقي مي شود. در حاليکه اسلام از طريق دو مقدمه به اين امر پاسخ مي دهد. به عبارت ديگر بر اساس حرکت جوهري، علت پديد آورنده جهان (خدا)، علت استمرار جهان نيز هست و عمر موجودات هر لحظه از خدا مي رسد و هستي، هر لحظه فيض وجود را از او مي گيرد و گرنه هيچ چيز بدون وابستگي خدا باقي نخواهد ماند.
خودآزمايي
1- به کمک کدام روش مي توان دريافت که ماده با تمام ذات وجودخود درحال تغيير است؟
الف) عقلي ب) تجربي
ج) عقلي _ تجربي د) حسي
2- منظور از حادث بودن کدام مورد زير استنباط مي شود؟
الف) ممتنع الوجود ب) وجود نداشتن
ج)وجود نداشتن و سپس موجود شدن د) از ابتدا وجود داشتن
3- کدام گزينه در رابطه با حرکت جوهري ملاصدرا نادرست است؟
الف) دگرگوني اعراض حاکي از تحول در جوهر مي باشد.
ب) ماده با تمام ذات خود در تغيير تدريجي و دائمي است
ج) آنچه علوم تجربي درباره حرکت ذرات بنيادي ثابت نمي کند
د) برهان عقلي ثابت مي کند که حرکت ذرات بنيادي در حال دگرگوني دائمند
4- کدام گزينه مفهوم آيه « کل يوم هو في شأن» مي باشد؟
الف) آفرينش يکبار ب) آفرينش دفعي
ج) آفرينش دائمي د) آفرينش لحظه اي
5- خداوند متعال براي آنکه انسان را متوجه فقر ذاتيش کند از چه طريق او را آگاه مي سازد؟
الف) اعطاي نعمتها بطور کامل ب) سلب برخي از کمالات
ج) اعطاي کامل کمالات د) سلب کل نعمتها
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
ü |
|
|
|
| 2 |
|
|
ü |
|
| 3 |
|
|
ü |
|
| 4 |
|
|
|
ü |
| 5 |
|
ü |
|
|
خلاصه
يکي از راههاي اثبات وجود خدا، مطمئن ترين و همگاني ترين راه، برهان نظم است. برهان نظم، برهان فلسفي است اما از مقدمات تجربي استفاده مي کند و انسان را به مطالعه در اسرار هستي به کمک علم و دانش تجربي دعوت مي کند. اين برهان براي همگان قابل فهم است. خداوند در قرآن مي فرمايد: وقتي نشانه هاي خود را به انسانها نشان مي دهم يکي از نشانه هاي من، افقهاي طبيعت است. برهان نظم از دو مقدمه و يک نتيجه تشکيل شده که نظام آفرينش نيازمند به ناظم است.
توجيه ماترياليسم در پيدايش نظم طبيعت، تصادف است. تصادف از نظر آنها به دو معنا بکار مي رود: انکار علت فاعلي، انکار علت غايي. البته ماترياليسم جديد، علت غايي را انکار مي کند و منظور او از علت فاعلي همان ماده نخستين است نه خداوند. در حالي که بر اساس شرايط نظم، يک مجموعه منظم يعني اجزاء مختلف مرتبط که با هماهنگي با يکديگر هدف واحدي را تعقيب مي کنند. پس نظم مساوي با هدفمندي است. پس جهان منظم است و طراح با شعور و آگاهي دارد.
خودآزمايي
1- آيه شريفه«الم تر کيف خلق الله سبع سماوات طباقاً و...»کدام برهان را بيان مي کند؟
الف) ماهيت ب) نظم
ج) حرکت د) فطرت
2- ماهيت برهان نظم چيست؟
الف) تجربي ب) حسي
ج) عقلي د) شهودي
3- در برهان نظم کدام دو صفت خدا اثبات مي گردد؟
الف) علم و قدرت ب) شعور و آگاهي
ج) قدرت و خلقت د) نظم و علم
4- هدف از اقامه برهان نظم چيست؟
الف) نفي تصادف و بي عدفي در پيدايش جهان
ب) نفي ظلم و بي عدالتي در آفرينش جهان
ج) اثبات يگانگي و رحمت خدا
د) اثبات عدالت خدا در هستي
5- منظور از تصادف در نظر ماترياليسم چيست؟
الف) انکار علت فاعلي ب) انکار معلول بودن جهان
ج) انکار قانون عليت د) انکار علت غايي
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
ü |
|
|
| 2 |
|
|
ü |
|
| 3 |
ü |
|
|
|
| 4 |
ü |
|
|
|
| 5 |
|
|
|
ü |
خلاصه
شبهاتي به برهان نظم وارد شده است که يکي از آنها از طريق ديويد هيوم مطرح شده است. ايرادات ديويد هيوم به برهان نظم عبارتست از :
1- آفرينش جهان يک بار بوده و نمونه گيري نداريم تا از طريق مقايسه بگوئيم جهان منظم است.
2- چه اشکالي دارد که نظم جهان را ناشي از خاصيت دروني ماده بدانيم و نيازمند ناظمي به نام خدا نباشيم.
3- از طريق برهان نظم نمي توان اثبات کرد که نظام آفرينش، بهترين نظام است.
4- حتي اگر بپذيريم جهان صانعي دارد، نمي توان پذيرفت که او ازلي و ابدي است.
5- برهان نظم نمي تواند صفات ديگري جز علم خدا را اثبات کند.
6- وجود حوادث ناخوشايند مثل سيل، زلزله و طوفانها دليل بر عدم وجود نظم است.
نکات مهم در ديدگاه هيوم عبارتند از:
هيوم تعريف و کارايي برهان را فراموش کرده و مي خواهد همه سئوالات را با اين برهان پاسخ دهد. وي نظم را مساوي فايده مي داند در حاليکه معني نظم، هدفمندي است نه فايده رساني.
خودآزمايي
1- موضع ديويد هيوم در خصوص خداوند چيست؟
الف) انکار ب) اعتقاد
ج) ماده بودن د) شک و لاادري
2- قرآن کريم در مباحث توحيدي پيش از هر چيز به کدام يک از براهين زير تکيه دارد؟
الف) امکان و وجوب ب) حرکت
ج) نظم د) عليٌت
3- هيوم، برهان نظم را چگونه برهاني تصور کرده است؟
الف)تجربي ب) عقلي و فلسفي
ج) فلسفي د) عقلي
4- در برهان نظم، انتخاب حساب شده يعني چه؟
الف) هدف از پيش مشخص داشتن ب) انتخاب خواص مواد
ج) برقراري ارتباط بين اجزاء د) مخصوص و مناسب بودن
5- در احاديث اسلامي براي اثبات وجود پروردگار به چه نمونه هايي تمسک جسته اند؟
الف) عالي ترين ب) عادي ترين
ج) خارق العاده ترين د) معجزات
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
|
|
ü |
| 2 |
|
|
ü |
|
| 3 |
ü |
|
|
|
| 4 |
|
|
|
ü |
| 5 |
|
ü |
|
|
خلاصه
راه فطرت روش دروني است که انسانها از طريق اعماق وجود خود طي مي کنند نه با استدلال عقلاني. در انسان دو نوع گرايشهاي دروني وجود دارد :
1- غرايز (نيازهاي مادي و حيواني مثل آب و غذا).
2- فطرت (نيازهاي روح يا نيازهاي انساني مثل همکاري و آزادي).
روانشناسان چهار تمايل فطري را در انسان بسيار مهم مي دانند:
1-
حقيقت جويي (ميل به دانايي و آگاهي) که در نهايت به ميل به آگاهي مطلق (خدا) تبديل مي شود.
2-
زيبايي دوستي: هر انساني ميل به زيبايي دارد و با زيبايي خو مي گيرد و چنانچه سيراب شود به خلق مجدد زيبائيها مي پردازد. چون خدا زيباي مطلق هستي است و انسان در روح خود، خدا را مي جويد.
3-
فضايل اخلاقي (حسن نيکي) : آنچه انسان را به زندگي وابسته مي کند ميل به نيکوکاري است که از آن لذت مي بريم.
4-
پرستشگري (حس مذهبي) : انسان هميشه نياز به موجودي کاملتر و عالي تر براي اداره زندگي خود دارد.
5-
بطور کلي آنچه انسان را به درجات عالي مي رساند آگاهي، کشف و تربيت نيازهاي فطري است.
خودآزمايي
1- رغبت دروني به کارهاي خير و اخلاقي، اصطلاحاً چه حسي نام دارد؟
الف) زيبايي
ب) نيکي
ج) پرستش
د) کنجکاوي
2- متعلق اصلي حس پرستش چيست؟
الف)فرشتگان
ب) پاکيها
ج) بندگان صالح
د) کمال مطلق
3- از نظر معصومين، بالاترين مصداق آيه شريفه «فاقم وجهک للدين حنيفاً فطرةالله... چيست؟
الف) پاک بودن دين
ب) فطري بودن بشر
ج) عقيده به توحيد
د) ذاتي بودن فطرت بشر
4-قيوم يعني چه؟
الف) هستي بخش مستمر ب) نياز مخلوقات در لحظه خلقت به خالق
ج)نيازمند
د) قائم به ذات
5- آيه شريفه «انٌ الانسان ليطغي ان راه الستغني» نشان مي دهد که انسان...
الف) احساس بي نيازي موجب غفلت اوست
ب) چون محتاج است خطا مي کند
ج) موجودي طمع کار است
د) سرکشي از غرايز
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
ü |
|
|
| 2 |
|
|
|
ü |
| 3 |
|
|
ü |
|
| 4 |
ü |
|
|
|
| 5 |
ü |
|
|
|
اقسام صفات درباره خداوند عبارتست از:
1- صفات ثبوتيه: صفاتي که درباره خدا ثابت مي شود مثل علم، قدرت و وحدانيت.
2- صفات سلبيه (جلاليه) : که ذات خدا را از آنها مبرا مي دانيم. مثل خدا جسم نيست و عاجز نيست.
يکي از صفات ثبوتيه الهي که براي او کمال محسوب مي شود، صفت علم است.
اثبات صفت علم درباره خدا به دو دليل است:
1- نظم جهان که بهترين دليل بر علم و شعور خالق جهان است، زيرا بدون علم و آگاهي نمي تواند طراحي منظمي براي جهان ايجاد نمايد.
2- انسان به عنوان مخلوق خدا داراي علم است پس خالق او نيز بايد علم داشته باشد.
مهمترين صفت خداوند،توحيد و يگانگي او مي باشد.توحيد به چهار درجه تقسيم مي شود :
1- توحيد ذاتي( ذات خدا يگانه است).
2- توحيد صفاتي (صفات خدا با ذات خدا يکي است)،
3- توحيد افعالي (همه کارها با قدرت خدا انجام مي گيرد)،
4- توحيد عبادي (فقط خداي واحد را بپرستيد)
حودآزمايي
1- صفات خالق و رزاق چه نوع صفاتي هستند؟
الف) ذات ب) سلبي
ج) انتزاعي از ذات د) فعل
2- آيا خداوند مي تواند خداي ديگري بيافريند؟
الف) محال عادي است. ب) محال ذاتي است
ج) ممکن ذاتي است د) ممتنع نمي باشد.
3- وحدت کلمه انبياء در مورد خداي واحد و يگانگي خالق دلالت بر کدام برهان دارد؟
الف) هدايت تشريعي ب) ترکٌب
ج) عدم تناهي د) تمانع
4- کدام فرقه در بين مسلمين توحيد صفاتي را منکر است و صفات خدا را زائد و عارض بر ذات مي داند؟
الف) معتزله ب) مفوضه
ج) اشاعره د) ثنويه
5- در محال عادي، نقص از کيست؟
الف) اعجاز انبياء ب) مفعول
ج) فاعل د) فعل
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
|
|
ü |
| 2 |
|
ü |
|
|
| 3 |
ü |
|
|
|
| 4 |
|
|
ü |
|
| 5 |
|
|
ü |
|
خلاصه
بحث عدل الهي با حسن و قبح افعال پيش مي رود. يعني اينکه آيا زيبايي و زشتي ذاتاً و عقلي است يا از طريق عقل قابل فهم نيست و بايد منتظر شرع ماند؟ شيعه و معتزله معتقدند که عقل مي تواند خوبي و بدي کارها را تشخيص دهد و حسن و قبح افعال، ذاتي است. اشاعره معتقدند که ملاک تشخيص حسن و قبح، شرع و قرارداد است و عقل به تنهايي نمي تواند در مورد خوبي و بدي کارها قضاوت کند.
در رابطه با عدل الهي شبهاتي مطرح شده که پاسخ به آنها اين است که:
1- ظلم بشر را نبايد به حساب خدا گذاشت.
2- فلسفه آفرينش اين نيست که انسان در زندگي، متنعم از نعمتها باشد. هدف کسب کمال و بروز استعدادهاست.
3- هدف در افعال خداوند غير از هدف در افعال انسان است.
پاسخ به شبهه شرور : امتحان و آفرينش الهي يک سنت قطعي است که اصطلاحاً آنرا بلاها نامند.
خودآزمايي
1- بالاترين مرتبه حکمت و معرفت چيست؟
الف) خوف از خدا ب) خرد ورزي
ج) فلسفه د) دانايي
2- کدام گزينه در مورد امتحان تکويني خداوند در جهان هستي است؟
الف) ارسال رسل ب) نزول کتب آسماني
ج) نعمتها و بلايا د) اوامر و نواهي
3- بلايا براي افراد ستمگر چه حکمي دارد؟
الف) امتحان ب) تأديب و مجازات
ج) تأثيري ندارد د) غوطه وري در گناهان
4- اختيار انسان چگونه امري است؟
الف) بديهي و وجداني ب) استدلالي
ج) آموزشي د) اثباتي و جدلي
5- نظريه الامرين مربوط به کدام فرقه است؟
الف) معتزله ب) مفوضه
ج) اشاعره د) شيعه
| |
الف |
ب |
ج |
د |
| 1 |
|
ü |
|
|
| 2 |
ü |
|
|
|
| 3 |
|
|
|
ü |
| 4 |
|
ü |
|
|
| 5 |
|
|
ü |
|